۱- حجامت سرین (باسن، ورک، کفل)

موضع: در مرکز باسن؛ روی عضله گلوتئوس ماگزیموس.

نکات مربوط به روش اجرا: بسته به نیاز، به صورت یک یا دو طرفه قابل اجراست. 

آثار درمانی و منافع: درمان درد های سیاتیکی( عرق النساء)؛ دردهای مربوط به مفصل ران؛ آبسه یا سلولیت ناشی از تزریق آمپول .

* * *

۲- حجامت جلوی ران ها(فخذین من أمام)

موضع: در قسمت بالای ران، در جلوی بدن.

نکات مربوط به روش اجرا: برای انجام این حجامت، بیمار باید نشسته پاها را دراز کرده آنها را به هم بچسباند. انجام این حجامت باید توام با مکش زیاد و قوی باشد.

آثار درمانی و منافع: مناسب در درمان خارش و ورم بیضه ها؛ واریکوسل؛ زخم ها و دمل ها و خارش های ران و ساق و احتباس خون قاعدگی.

* * *

۳- حجامت پشت ران ها(فخذین من خلف)

موضع: مقابل موضع حجامت «ران ها از جلو»، در قسمت پشت ران ها.

نکات مربوط به روش اجرا: برای اجرای این حجامت، بیمار باید به روی شکم بخوابد.

آثار درمانی و منافع: مناسب در درمان دردهای سیاتیکی(عرق النّساء)؛ رفع دمل ها، جوش ها و آماس باسن، ساق ها و زانوها.

* * *

۴- حجامت زانو ها

بسته به مشکل موجود، در هر یک از طرفین یا بالای زانو یا در گودی پشت زانو قابل انجام است. به همین جهت در کتب طبّ قدیم به انواع مختلف تقسیم می شود:

۱-۴- حجامت بالای زانو
موضع: در پایین ران؛ در بالای زانو؛ بهتر است لیوان را کمی متمایل به سمت خارج ران قرار داد.
نکات مربوط به روش اجرا: بیمار باید بنشیند و پاهایش را دراز کند و سپس اقدام به انداختن بادکش شود. این نکته در مورد حجامت های داخل و پایین زانو هم صادق است.
آثار درمانی و منافع: مناسب در درمان سنگینی، درد، ورم، آماس، سوزش و تجمّع موادّ فاسد در زانوها؛ و هماتوم(خون مردگی) داخل زانو.

۲-۴- حجامت بین زانوها
موضع: قسمت داخلی هر زانو.
آثار درمانی و منافع: مناسب در درمان بواسیر؛ آماس بیضه ها؛ نقرس؛ بیماری های زانو و ران.

۳-۴- حجامت پایین زانو
موضع: پایین زانوها.
آثار درمانی و منافع: مناسب در درمان زخم های مزمن ساق و پاها و احساس ضربان در زانوها که ناشی از ریزش حادّ اخلاط باشد.

۴-۴- حجامت پشت زانو
موضع: در گودی پشت زانوها.
نکات مربوط به روش اجرا: در صورت انجام حجامت در گودی پشت زانو باید توجه داشت که گاهی در این محل، ممکن است آنوریسم(گشادشدگی) های عروقی یا کیست های موضعی(کیست بیکر) وجود داشته باشد که باید به هنگام حجامت در مورد آسیب و پارگی احتمالی آنها احتیاط کرد. برای انجام این حجامت، بیمار باید به روی شکم بخوابد.
آثار درمانی و منافع: این نوع حجامت زانو در کتب طبّ قدیم ذکر نشده است امّا به تجربه دیده شده است که برای درمان برخی از انواع دردهای سیاتیکی؛ کیست های پشت زانو و سنگینی ساق ها مفید است.

* * *

۵- حجامت ساقین‏

موضع: در پشت هر دو ساق پا؛ به فاصله یک وجب دست هر کس براى پاى خودش، از قوزک پا به سوى برجستگى پشت ساق پا؛ ۴ انگشت باز(وجب کوچک) زیر زانو.

نکات مربوط به روش اجرا: بهتر است لیوان، کمی متمایل به خارج پا گذاشته شود. روش مناسب برای انجام حجامت ساقین این است که شخص ابتدا باید روی ساق ها، چند دقیقه ای آب داغ بریزد و پس از آن ساعتی راه برود تا خون این ناحیه رقیق شود. سپس او را روی صندلی نشانده ۳۰ مرحله بادکش متناوب انجام داده سپس در حال ایستاده اقدام به خون گیری می کنیم. ایستاده بودن شخص در هنگام خروج خون، بسیار مهم است چرا که موادّ ردّیه(فضولات) رو به پایین نزول می کنند.

نکته: این که در کتب طبّ قدیم به ضرورت حمّام رفتن قبل از این حجامت اشاره شده است، منظور، همین ریختن آب داغ روی ساق هاست و حمّام سنگین از حدّاقل ۱۲ ساعت قبل از حجامت، ممنوعیت دارد. 

آثار درمانی و منافع: این حجامت مانند فصد دو ورید صافن یا فصد دو ورید پاشنه پا عمل می کند. ابن سینا اعتقاد دارد که در زنان سفیدرو که پوست متخلخل و خون رقیق دارند، حجامت ساقین بهتر از فصد صافن است.

حجامت ساقین، حجامتی است بسیار قوی که در تصفیه کلّی خون و کاهش امتلاء؛ درمان بیماری هایی چون سرگیجه؛ صرع؛ مالیخولیا؛ سکته؛ سرسام یا مننژیت؛ تاریکی چشم؛ نابینایی ناشی از ضربه و خونریزی چشم؛ فشار خون؛ جوش ها، دمل ها و بثورات پوستی؛ خارش های عمومی بدن(انواع جرب و قوبا و حکّه)؛ برخی بیماری های قلبی؛ ورم عمومی بدن؛ بیماری های کبدی؛ نقرس؛ بواسیر؛ دردهای کلیه، رحم و مثانه؛ باز نشدن خون قاعدگی (آمنوره)؛ پسوریازیس؛ کمر درد و درد های سیاتیکی؛ اسپاسم ساق پاها؛ خواب رفتگی، بی حسّی یا سردی پاها؛ واریس پاها؛ سندروم ساق پای بی قرار؛ خار پاشنه و ترک اعتیاد موثّر است.

بسیاری از آثار درمانی مترتّب بر این حجامت، ناشی از آن است که موادّ ردّیه(فضولات) را از سوی سر به سوی مخالف آن می کشد.

عوارض: این حجامت می تواند بدن را ضعیف کند یا ضعف و غش شدید ایجاد کند و لذا طبیب باید احتیاطات لازم را به عمل آورد.

بررسی روایی:
* « وَ الَّتِی تُوضَعُ عَلَى السَّاقَیْنِ قَدْ یَنْقُصُ مِنَ الِامْتِلَاءِ فِی الْکُلَى وَ الْمَثَانَهِ وَ الْأَرْحَامِ وَ یُدِرُّ الطَّمْثَ‏ غَیْرَ أَنَّهَا مَنْهَکَهٌ لِلْجَسَدِ وَ قَدْ تَعْرِضُ مِنْهَا الْعَشْوَهُ الشَّدِیدَهُ إِلَّا أَنَّهَا نَافِعَهٌ لِذَوِی الْبُثُورِ وَ الدَّمَامِیل‏: حجامت ساقین، امتلاء کلیه ها، مثانه و رحم را کم می کند و خون قاعدگی را جاری می سازد اگرچه بدن را ناتوان می کند و عشوه(کاهش بینایی همراه با آبریزش از چشم) شدید از آن حاصل می شود ولی برای افرادی که دچار بثور(دانه ها یا جوش های پوستی) و دمل هستند مفید است.»
(على بن موسى، امام هشتم علیه السلام، طبّ الإمام الرضا علیه السلام (الرساله الذهبیه) – ایران ؛ قم، چاپ: اول، ۱۴۰۲ق. ؛ النص ؛ صص۵۶ و ۵۷)

*« أَنَّ النَّبِیَّ ص احْتَجَمَ فِی‏ بَاطِنِ‏ رِجْلِهِ‏ مِنْ‏ وَجَعٍ أَصَابَهُ: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلّم، به جهت دردی که داشت، پشت پایش را حجامت کرد.»
(نورى، حسین بن محمدتقى، مستدرک الوسائل، ۱۳جلد، موسسه آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث – بیروت، چاپ: اول، ۱۴۰۸ ه.ق. ج‏۱۳ ؛ ص۷۷)

* مردى از خارش بدن نزد امام صادق(علیه السّلام) شکایت کرد، حضرتشان فرمودند:« احْتَجِمْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فِی الرِّجْلَیْنِ جَمِیعاً فِیمَا بَیْنَ الْعُرْقُوبِ وَ الْکَعْبِ: سه بار دو پایت را در فاصله بین قوزک تا زیر زانو حجامت کن.»
آن شخص انجام داد و خارش برطرف شد.

شخص دیگرى نیز در این مورد شکایت کرد؛ فرمودند: « احْتَجِمْ فِی وَاحِدِ عَقِبَیْکَ أو مِنَ الرِّجْلَیْنِ جَمِیعاً ثَلَاثَ مَرَّاتٍ تَبَرَأْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ: سه مرحله یک از پاشنه ها یا دو ساقت را حجامت کن انشاءالله برطرف مى ‏شود.»
(على بن موسى(علیه السلام)، امام هشتم، طب الإمام الرضا علیه السلام المعروف بالرساله الذهبیه (محسن عقیل)، ۱جلد، دار المحجه البیضاء – بیروت، چاپ: اول، ۱۴۱۹ ه.ق. ص۳۱۲)

* * *

۶- حجامت های ناحیه کعب(قوزک)

۱-۶- حجامت علی الکعبین(روی کعبین، زیر قوزک خارجی پاها)
موضع: کعب، نام عربی استخوان تالوس است که به لحاظ آناتومیک، حدودا در محاذات قوزک های داخلی و خارجی قرار دارد. حجامت کعبین، روی قوزک خارجی پاها انجام می شود.
نکات مربوط به روش اجرا: این حجامت باید به حالت ایستاده انجام شود.
آثار درمانی و منافع: دارای آثاری مشابه حجامت ساقین است. برای جاری کردن خون عادت ماهیانه، برخی ارزش این حجامت را بدل فصد صافن دانسته اند. حجامت کعبین، در درمان مشکلات کلیه، رحم و مثانه؛ آمنوره(عدم خونریزی ماهیانه بانوان)؛ عرق النّساء(سیاتیک)؛ جوش ها و دمل ها و نقرس مفید است.

۲-۶- حجامت بین الکعب و العرقوب (بین پاشنه و قوزک خارجی)
موضع: در فاصله بین قوزک خارجی پا تا پاشنه پا.
نکات مربوط به روش اجرا: این نوع حجامت هم باید به حالت ایستاده انجام شود.
آثار درمانی و منافع: مفید در درمان خار پاشنه؛ دردهای سیاتیکی؛ بیماری های عروق پا؛ ترک پاشنه پا؛ التهاب تاندون آشیل. این حجامت، حجامت انتخابی برای نوجوانان قبل از دوره بلوغ است که می خواهند قدشان بلند شود.
نکته: بسیاری عقیده دارند که این حجامت و حجامت کعبین، درواقع یک حجامت هستند و ماهیت متفاوتی ندارند.

۳-۶- حجامت بین الکعبین
موضع: آن چه که از کلام «علی ابن عبّاس اهوازی» برمی آید این است که موضع این حجامت، در فاصله بین قوزک داخلی و خارجی پا، از ناحیه جلو می باشد. یعنی درواقع، این حجامت روی برجستگی واقع در روی پا و در انتهای مسیر مسح پا انجام می شود.
نکات مربوط به روش اجرا: این نوع حجامت هم باید به حالت ایستاده انجام شود.
آثار درمانی و منافع: مفید در درمان دردهای موضعی؛ ضعف و سستی مفاصل این ناحیه؛ سوزش کف پا؛ ترک کف پا؛ نقرس؛ احتباس حیض و ریزش موادّ زائد به این ناحیه.


 

منبع: http://shiateb.com

بارگذاری بیشتر مطالب مرتبط
  • حجامت های موضعى‏

    همان طور که در سطور فوق گذشت، به لحاظ وسعت اثر، حجامت ها به دو دسته وسیع الاثر و موضعی تقس…
  • حجامت های اندام فوقانی

    ۱- حجامت منکب(شانه) موضع: شانه؛ جای برخورد بازو و کتف.  آثار درمانی و منافع: مناسب در درما…
  • حجامت های ناحیه تنه

    ۱- حجامت عام (کاهل) موضع: بین دو کتف (در رأس مثلث بین دو کتف)؛ حدود مهره های سوم و چهارم س…
بارگذاری بیشتر توسط مجیدی نظامی
  • حجامت های موضعى‏

    همان طور که در سطور فوق گذشت، به لحاظ وسعت اثر، حجامت ها به دو دسته وسیع الاثر و موضعی تقس…
  • حجامت های اندام فوقانی

    ۱- حجامت منکب(شانه) موضع: شانه؛ جای برخورد بازو و کتف.  آثار درمانی و منافع: مناسب در درما…
  • حجامت های ناحیه تنه

    ۱- حجامت عام (کاهل) موضع: بین دو کتف (در رأس مثلث بین دو کتف)؛ حدود مهره های سوم و چهارم س…
بارگذاری بیشتر در آموزش طب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بررسی کنید

حجامت های موضعى‏

همان طور که در سطور فوق گذشت، به لحاظ وسعت اثر، حجامت ها به دو دسته وسیع الاثر و موضعی تقس…